Viskon halı evde yıkanmaz. Viskon, ağaç hamurundan elde edilen selülozun kimyasal yolla yeniden lif hâline getirilmesiyle üretilir; ipeğe benzeyen parlaklığı ve uygun maliyeti nedeniyle yaygındır. Ancak ıslandığında lif belirgin şekilde zayıflar, şişer ve tüy kalıcı olarak ezilir. Evde güvenli olan tek bakım düşük güçte süpürme ve dökülmeleri kuru bezle hemen emdirmektir.
Viskon halıyı nasıl tanırsınız?
Viskon halı ilk bakışta ipek gibi parlar, ele kaygan ve soğuk gelir. Ticari olarak suni ipek, art silk, rayon, flos ya da bambu ipeği gibi adlarla satılabilir. Üzerine basıldığında ya da mobilya konduğunda iz kolayca kalır ve kendiliğinden düzelmez. Yanma testinde kâğıt gibi hızlı yanar, yanık kâğıt kokar ve ince gri kül bırakır. İpekte ise yanık saç kokusu duyulur. Etikette yüzde oranı yazıyorsa okuyun; viskon çoğu zaman yünle karışık kullanılır ve küçük bir oran bile yıkama riskini artırır.
Viskon halı neden suya bu kadar hassastır?
Üniversite yayım kaynakları rayon ve viskon türü liflerin ıslakken zayıfladığını, işlem görmemişse çekebileceğini ya da esneyebileceğini belirtir. Halıda bunun dört görünür sonucu vardır. Tüy ıslakken eğilir ve kuruyunca o yönde kalır, bu yüzden halıda kalıcı ezik ve kılçıklanma görülür. Selüloz lifleri yavaş kuruduğunda içindeki maddeler yüzeye taşınır ve sararma ya da kahverengileşme oluşur. Su düzensiz emildiği için kenarı belirgin halkalar kalır. Son olarak boyalar suya karşı kararsız olabilir ve komşu renklere akabilir.
Viskon halıda günlük bakım nasıl yapılır?
- Süpürgeyi düşük güçte ve döner fırça kapalı kullanın.
- Tüy yönünde süpürün; ters yönde çalışmak parlaklığı bozar.
- Ezik bölgeleri parmak uçlarıyla nazikçe kaldırın, ütü ya da buhar uygulamayın.
- Halıyı düzenli döndürün ve sandalye ayaklarının altına keçe koyun.
- Giriş, mutfak ve yemek masası altı gibi dökülme riskli alanlarda viskon kullanmamayı düşünün.
Viskon halıya sıvı dökülürse ne yapılmalı?
Zaman en kritik etkendir. Kuru beyaz bir havluyla, ovmadan, ağırlık vererek emdirin ve havluyu sık sık değiştirin. Sıvının tabana inmesini ne kadar engellerseniz sararma riski o kadar azalır. Ardından bölgenin altına ve üstüne kuru havlu koyup vantilatörle hızla kurutun. Lekeyi evde su ve deterjanla çıkarmaya çalışmak çoğu zaman lekenin kendisinden daha büyük bir su halkası bırakır. Kalıcı renk kalırsa bir halı uzmanına götürün.
Dikkat: Viskon halıda halı yıkama makinesi, buharlı temizleyici ve bol suyla yıkama, tüyü kalıcı olarak ezer ve sarartır. Çamaşır suyu ve amonyak içeren ürünleri kullanmayın; kimyasalları birbirine asla karıştırmayın.
Viskon halı uzmanda nasıl temizlenir?
Deneyimli bir uzman önce boya testi yapar ve halının tüy durumunu kayıt altına alır. Kuru toz alma sonrasında mümkün olan en az nemle, hafif asidik bir şampuanla ve sürtmeden temizlik yapılır. Asidik durulama sararmayı önlemeye yardımcı olur. En önemli adım kurutmadır: güçlü hava akımı ve nem kontrolüyle halının mümkün olan en kısa sürede kuruması sağlanır. Bu koşullarda bile kuruma 24-72 saat sürebilir ve sonuç garanti edilemez; bazı uzmanlar hasarlı viskon halıları temizlemeyi önceden yazılı uyarıyla kabul eder.
Viskon, ipek ve yün karşılaştırması
| Ölçüt |
Viskon |
İpek |
Yün |
| Hammadde |
Ağaç hamuru selülozu |
Koza proteini |
Koyun yünü proteini |
| Islakken davranış |
Belirgin zayıflar, ezilir |
Zayıflar, su lekesi |
Zayıflar, keçeleşebilir |
| Sararma riski |
Yüksek |
Orta |
Düşük |
| Ezilmeye direnç |
Düşük |
Orta |
Yüksek |
| Kuruma süresi |
24-72 saat |
24-48 saat |
24-48 saat |
Viskon halı nasıl saklanır?
Viskon güve için yün kadar cazip değildir, ama nem ve küf açısından risklidir. Halıyı tamamen kuru ve temiz olarak, tüy yüzü içe gelecek şekilde rulo yapın; katlamak kalıcı kırık izi bırakır. Nefes alan bir örtüyle sarın ve rutubetsiz, serin bir yerde yatay saklayın. Üzerine ağır eşya koymayın.
Viskon halı hangi alanlarda kullanılmalı?
Viskonun sorunlarının çoğu yanlış alan seçiminden doğar. Az trafikli yatak odaları, misafir salonları ve dekoratif köşeler viskon için uygundur. Giriş holleri, mutfaklar, yemek masası altı, çocuk odaları ve evcil hayvanların sık dolaştığı alanlar ise dökülme ve yoğun aşınma nedeniyle risklidir. Viskon karışımlı yün halılarda viskon oranı arttıkça su toleransı azalır; yüzde yirmi gibi küçük oranlar bile parlak desen bölgelerinde sararma ve ezilmeye yol açabilir. Satın alırken etiketteki lif oranını not edin ve temizlik için uzmana bu bilgiyi iletin.
Viskon halının ömrünü uzatan en etkili alışkanlık, üzerinde ayakkabıyla yürünmemesidir. Ayakkabı tabanındaki kum ve ince taneli kir, kaygan viskon liflerini keserek matlaştırır. Halının altına kaymaz bir keçe yerleştirmek de tüyün zemin ile sürtünmesini azaltır ve halının kaymasını önler.
Viskon halıda yaygın hatalar
- Halıyı ipek sanıp ya da yün sanıp sulu yöntemle yıkamak.
- Dökülen sıvıyı nemli bezle ovarak yaymak.
- Islak halıyı rulo yapıp bekletmek.
- Ezik izlerini ütüyle ya da buharla düzeltmeye çalışmak.
- Evcil hayvan ve küçük çocuk olan, yoğun kullanılan alanda viskon tercih etmek.